(સુખી દાંપત્યજીવન જ્યારે એક પાત્રના વિશ્વાસઘાતથી છિન્નભિન્ન થાય. પરંતુ જ્યારે તે પાત્રને પસ્તાવો થાય તો શું બન્ને ફરી એક થઈ શકે? આ વાર્તા સંપૂર્ણપણે મારી મૌલિક નથી. પ્રાયોગિક ધોરણે આપેલ પ્લોટ અને મુદ્દાઓ પરથી 'એઆઈ' દ્વારા ઘડી કાઢવામાં આવી છે. પછી તેમાં મારી રીતે સુધારાવધારા અને ફેરફાર કર્યાં છે. અંત મારો લખેલો છે.)
વિશ્વાસઘાત
રવિવારની
એ સવાર નીતિન અને મીરાંના ઘરમાં હંમેશની જેમ જ ઉગી હતી. રસોડામાંથી ઉકળતી કોફીની
સુગંધ મહેકતી હતી. મીરાં સેન્ડવીચ બનાવતાં એક હિન્દી ફિલ્મ ગીત “તેરે પ્યારક આશરા ચાહતા
હૂં..” હળવા અવાજે ગણગણતી હતી. નીતિન ડાઇનિંગ ટેબલ પર લેપટોપ પર કામ કરતાં
સ્મિત કરી રહ્યો હતો.
"તારી સેન્ડવીચ અને કોફી, મિસ્ટર પરફેક્ટ," મીરાંએ નીતિનના ગાલ પર હળવું ચુંબન કરતાં કપ ટેબલ પર મૂક્યો. "આજે સાંજે વહેલો
આવજે, આપણે પેલી નવી ઇટાલિયન રેસ્ટોરન્ટમાં જઈશું."
"તમારો હુકમ માથે ચડાવું છું, મીરાં મેડમ," નીતિને તેના ગાલ પર ટપલી મારીને હસતાં હસતાં
કહ્યું.
આવું
હતું તેમનું જીવન—સહજ, પારદર્શક અને પ્રેમથી છલોછલ. પાંચ
વર્ષના લગ્નજીવનમાં તેઓ એકબીજાના શ્વાસની ગતિ પણ ઓળખતાં હતાં. નીતિન માટે મીરાં તેનું
સર્વસ્વ હતી, અને મીરાં માટે નીતિન તેનું
સુરક્ષિત વિશ્વ.
પરંતુ
સુખના આ શાંત સરોવરમાં ક્યારે કાંકરી પડી, તેની નીતિનને ખબર જ ન પડી. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી મીરાંની ઓફિસમાં નવો પ્રોજેક્ટ શરૂ થયો હતો.
એક
દિવસ સાંજે પાંચ વાગે નીતિનના ફોન પર મીરાંનો સંદેશ આવ્યો.
“ડાર્લિંગ,
આજે મને મોડું થશે મારી રાહ ન જોતો. જમી લેજે.”
આવા
પ્રસંગો થોડા સમયથી વધી ગયા હતા. મોડે સુધી ઓફિસમાં રોકાવું, વારંવાર બિઝનેસ ટ્રિપ્સ પર જવું, અને ફોન પર ધીમા અવાજે વાતો કરવી— નીતિને એકવાર મીરાંને પૂછ્યું, તો મીરાંએ રુક્ષ અવાજે
જવાબ આપ્યો. “પ્રોજેક્ટ હવે અંતિમ તબક્કામાં છે. તું આવો શંકાશીલ ક્યારે થઈ ગયો?”
નીતિન
ચૂપ થઈ ગયો. આ બધાને મીરાંની કારકિર્દી પ્રત્યેની નિષ્ઠા સમજીને સ્વીકારી લીધું
હતું. તેને ક્યાં ખબર હતી કે મીરાં તેના બોસ, આર્યનના પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ અને
ખોટા આકર્ષણમાં તણાઈ રહી હતી! જે ઘર નીતિને પ્રેમથી ચણ્યું હતું, તેના પાયામાં જ મીરાં અજાણતા સુરંગ બિછાવી રહી હતી.
એક
સાંજે નીતિન વહેલો ઘરે આવ્યો. મીરાં બાથરૂમમાં હતી અને તેનો ફોન ટેબલ પર પડ્યો
હતો. અચાનક ફોનની સ્ક્રીન ઝબકી. નીતિનની નજર સહજતાથી મેસેજ પર પડી—અને તેના પગ
નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.
મેસેજ
મીરાંના બોસનો હતો: "મીરાં, ગભરાવાની જરૂર નથી. પ્રેગ્નન્સી ટેસ્ટ પોઝિટિવ આવ્યો છે તો
આપણે કોઈ રસ્તો કાઢી લઈશું. કાલે ઓફિસમાં મળીને વાત કરીએ."
નીતિનના
હાથમાંથી કોફીનો મગ છટકીને નીચે પડ્યો અને ટુકડેટુકડા થઈ ગયો. એ અવાજ સાંભળીને મીરાં
બહાર આવી, પણ નીતિનના હાથમાં પોતાનો ફોન અને તેના ચહેરા પર છવાયેલી
મૃત્યુ જેવી શાંતિ જોઈને તે થીજી ગઈ.
"આ... આ શું છે, મીરાં?" નીતિનનો અવાજ માંડ નીકળ્યો. તેમાં
ગુસ્સા કરતાં વધુ અવિશ્વાસ અને અસહ્ય પીડા હતી.
મીરાં
ધ્રૂજવા લાગી. તેના હોઠ ફફડ્યા, પણ કોઈ જૂઠાણું કામ આવે તેમ
નહોતું. તે ફસડાઈને નીચે બેસી ગઈ અને રડતા રડતા બોલી, " નીતિન, મને માફ કરી દે... મને ખબર નથી કે
આ કેવી રીતે થઈ ગયું. એક ક્ષણની નબળાઈ... હું..."
"ક્ષણની નબળાઈ?" નીતિન ચીસ પાડી ઊઠ્યો, તેની આંખોમાં આંસુ ધસી આવ્યા.
"પાંચ વર્ષનો મારો પ્રેમ, મારો વિશ્વાસ, આપણું આ ઘર—બધું જ તેં એક ક્ષણના આકર્ષણ ખાતર વેચી માર્યું? અને હવે તું બીજા કોઈના બાળકની મા બનવાની છે?"
તે
રાત્રે એ ઘરનું હાસ્ય કાયમ માટે દફન થઈ ગયું. જે ઘરમાં ક્યારેક પ્રેમના ગીતો
ગુંજતા હતા, ત્યાં હવે સ્મશાનવત શાંતિ અને
અવિશ્વાસની દીવાલો ઊભી થઈ ગઈ. નીતિને તરત જ છૂટાછેડાની કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી.
બીજી તરફ, કુદરતનો ન્યાય પણ ઝડપથી તોળાયો. ઓફિસના કડક
નિયમો મુજબ, કાર્યસ્થળ પરના અનૈતિક સંબંધો બહાર આવતા જ મીરાં
અને તેના બોસ બંનેને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા. પોતાની કારકિર્દી અને
સમાજમાં પ્રતિષ્ઠા બચાવવા માટે, બોસે અજન્મેલા બાળકને
સ્વીકારવાની સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી અને મીરાંને તેના હાલ પર છોડીને કાયમ માટે ચાલ્યો
ગયો.
પોતાના જ નિર્ણયોના કાટમાળ નીચે એકલી અને ભાંગી પડેલી મીરાં આંસુ સારતી નીતિન પાસે પાછી ફરી અને તેને ફરીથી સ્વીકારી લેવા આજીજી કરવા લાગી. પોતાનું ઘર ઉજાડનાર સ્ત્રી સામે જોઈને નીતિને સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો. તેણે કહ્યું કે તે દરરોજ બીજા કોઈ પુરુષના બાળક સામે જોઈને વિશ્વાસઘાત ક્યારેય બન્યો જ નથી એવો ડોળ નહીં કરી શકે. મીરાં મ્લાન વદને ત્યાંથી નીકળી ગઈ. પણ તેની આંખોમાં એક અજબની ચમક અને દ્રઢ નિશ્ચયની ઝલક દેખાતી હતી.
ત્રણ વર્ષ વીતી ગયાં.
ધીમે ધીમે, અત્યંત પીડા સાથે નીતિને પોતાનું
જીવન ફરીથી ગોઠવવાનો પ્રયાસ કર્યો. છ મહિના પહેલાં તેની મુલાકાત વૈદેહી સાથે થઈ—એક
સૌમ્ય અને સમજદાર સ્ત્રી, જે એકલે હાથે પોતાની પાંચ વર્ષની
દીકરીનો ઉછેર કરી રહી હતી. નીતિનને લાગ્યું
કે વૈદેહી સાથે તેને આખરે શાંતિ મળી ગઈ છે.
પછી, એક શાંત રાત્રે સાથે બેઠા હતા ત્યારે વૈદેહીએ પોતાના
ભૂતકાળનું સત્ય નીતિન સામે મૂક્યું. તેણે કબૂલ્યું કે પાંચ વર્ષ પહેલાં તેણે
પોતાના પતિ સાથે બેવફાઈ કરી હતી, પ્રેમી થકી ગર્ભવતી બની હતી, અને જ્યારે તે પુરુષ તેને છોડીને ચાલ્યો ગયો ત્યારે તે એકલી
પડી ગઈ હતી. તેના લગ્ન છૂટાછેડામાં પરિણમ્યા હતા,
અને છેલ્લા પાંચ વર્ષથી તે એકલી જ
પોતાની દીકરીને ઉછેરી રહી હતી.
આ કબૂલાત નીતિનને કોઈ શારીરિક ઘા જેવી લાગી, જેણે દફનાવી દીધેલા ભૂતકાળના પડછાયાઓને ફરી જીવંત કરી દીધા.વૈદેહીનો ભૂતકાળ તેમના ભવિષ્ય માટે શું અર્થ ધરાવે છે તે વિચારવા લાગ્યો.
અચાનક તેને એક અજાણ્યા નંબર પરથી ફોન આવ્યો. તે ફોન મીરાંનો હતો. તેણે નીતિનને મળવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. આટલા વખતે મીરાં શામાટે મળવા માગતી હશે? નીતિને હા પાડી.
શાંત
કોફી શોપના કાચ પર વરસાદ ધીમે ધીમે ટપકી રહ્યો હતો,
જેના કારણે બહારની સ્ટ્રીટલાઇટ્સ
પીળા અને સફેદ ધૂંધળા પ્રકાશમાં ફેરવાઈ ગઈ હતી.
નીતિનને અપેક્ષા હતી કે મીરાં એકલી આવશે. તેના બદલે, તેની બાજુની બેઠક પર ત્રણ વર્ષનો એક નાનકડો છોકરો બેઠો
હતો—કાળી, જિજ્ઞાસુ આંખોવાળો એ બાળક ખાંડના નાના ક્યૂબ ગોઠવીને એક મિનારો
બનાવી રહ્યો હતો.
તેને
જોતાં જ નીતિન થીજી ગયો. તેના પેટમાં જાણે કોઈ ભારે,
ઠંડો પથ્થર પડ્યો હોય તેવું
અનુભવાયું.
"તેનું ધ્યાન રાખનાર બીજું કોઈ
નહોતું," મીરાંએ બાળકના વાળ પર હાથ ફેરવતા ધીમેથી
કહ્યું. "અને સાચું કહું તો નીતિન, હું ઇચ્છતી હતી કે તું એકવાર તેની
સામે જુએ."
નીતિને
પોતાની જાતને સંભાળીને બેઠક લીધી, જોકે તેની દરેક નસ થોડા જ ઇંચ દૂર
બેઠેલા એ નાનકડા બાળકની હાજરીથી પીડાઈ રહી હતી.
"લગ્નના વર્ષો, નીતિન," મીરાંએ વાત શરૂ કરી, તેનો અવાજ ધીમો હતો જેથી તેનો દીકરો તેમાં રહેલી ધ્રુજારી ન
સાંભળે. "આપણે સાથે મળીને એક જીવન ઘડ્યું હતું. પરંતુ તેને મેં જ સુરંગ ચાંપી
હતી. તેં મને છોડી. કદાચ હું તે સજાને પાત્ર હતી. પણ છતાં હું ભાંગી પડી, જ્યારે મેં ઘૂંટણિયે પડીને તારી માફી માંગી, ત્યારે તેં મને કહ્યું હતું કે તું બીજા કોઈ પુરુષના બાળકને
ઉછેરી નહીં શકે. તેં કહ્યું હતું કે જ્યારે પણ તું તેની સામે જોઈશ ત્યારે તું તૂટી
જઈશ."
તેણે
પોતાના દીકરા તરફ હળવો ઈશારો કર્યો, જેણે નીતિન સામે જોઈને શરમાળ સ્મિત
કર્યું અને ફરીથી ખાંડના મિનારા ગોઠવવામાં લાગી ગયો.
"અને હવે તું વૈદેહી સાથે છે," મીરાંએ પીડા અને અવિશ્વાસથી ભરેલી આંખો
સાથે આગળ કહ્યું. "તેની દીકરી પાંચ વર્ષની છે. હિસાબ લગાવી જો, નીતિન. વૈદેહીએ પણ તેના પતિ સાથે
વિશ્વાસઘાત કર્યો હતો, બીજા પુરુષ થકી ગર્ભવતી બની હતી, અને એકલી છોડી દેવામાં આવી હતી—બરાબર એ જ, જે મેં કર્યું
હતું, મારી સાથે થયું હતું. મારા દીકરા સામે જો. તે નિર્દોષ છે. વૈદેહીની દીકરી પણ
નિર્દોષ છે. જે કામ તારી પત્ની માટે કરવાની તેં ના પાડી દીધી, તે જ કામ એક અજાણી સ્ત્રી માટે કરવા તેં આપણા વર્ષોના
સંબંધને કેવી રીતે ફગાવી દીધો? શું વૈદેહી
સાથેની તારી છ મહિનાની ઓળખાણ આપણા પંચ વર્ષના પ્રેમ સંબંધથી વધુ છે? "
નીતિન
મીરાં સામે તાકી રહ્યો, અને પછી તેની નજર એ નાનકડા બાળક પર
ગઈ. તેણે એક ઊંડો, થાકેલો શ્વાસ લીધો અને ચહેરા પર
હાથ ફેરવ્યો; તેના બધા જ બચાવ હવે તૂટી રહ્યા
હતા.
"તું સાચી છે," નીતિને ભારે અને લગભગ ફૂસફૂસાતા અવાજે
કહ્યું. "આ ન્યાય નથી. અને હું સંપૂર્ણપણે પક્ષપાતી છું."
મીરાં
ચોંકી ગઈ, તેને આવા જવાબની અપેક્ષા નહોતી. "શું?"
"હું આપણા લગ્નને ભૂલ્યો નથી, મીરાં," નીતિને થાકેલી અને પીડિત આંખો સાથે
કહ્યું. "હું દરરોજ તેના વિશે વિચારું છું. અને જ્યારે ગયા અઠવાડિયે વૈદેહીએ મને સત્ય કહ્યું,
ત્યારે મને ખૂબ જ ગ્લાનિ થઈ હતી.
તું મને તારા દીકરા અને વૈદેહીની દીકરીને એકસમાન નજરે જોવાનું કહે છે, કારણ કે તેઓ ખરેખર એકસમાન છે. બંનેમાંથી કોઈએ આ ગૂંચવણમાં
જન્મ લેવાનું નહોતું માંગ્યું. જો હું વધુ મજબૂત માણસ હોત, તો કદાચ હું બાળકને તારા ગુનાથી અલગ રાખી શક્યો હોત."
ટેબલની
કિનારી પર નીતિનની પકડ મજબૂત થઈ. "જ્યારે હું તારા દીકરા સામે જોઉં છું, ત્યારે તે એક ખૂબ જ સુંદર નાનકડો છોકરો છે—અને એ જ સમયે, તે એ રાતનો જીવતો પુરાવો છે જ્યારે મારા લગ્નજીવનનું મૃત્યુ
થયું હતું. વૈદેહીના કિસ્સામાં, હું એ પતિ નહોતો જેને તેણે બરબાદ
કર્યો હોય. કદાચ આ વાત મને દંભી બનાવે છે. કદાચ એક અજાણી વ્યક્તિ સાથે સરળ રસ્તો
અપનાવવામાં તારી સાથે રાખમાંથી ફરી બેઠા થવા કરતાં ઓછી પીડા હતી."
બંને
વચ્ચે મૌન છવાઈ ગયું. મીરાંએ નીતિન સામે જોયું; તેના ચહેરા પર કોઈ ઘમંડ કે નૈતિક
શ્રેષ્ઠતાનો ભાવ નહોતો—ફક્ત પોતાની મર્યાદાઓ સ્વીકારતો એક તૂટેલો માણસ હતો.
નીતિને
ટેબલ પર પૈસા મૂક્યા, છેલ્લી વાર એ નાનકડા બાળક સામે
જોયું, અને બહાર વરસાદમાં નીકળી ગયો.
બહાર
વરસાદ હવે ઝીણી વાછટમાં ફેરવાઈ ગયો હતો. નીતિન પોતાની કાર પાસે પહોંચ્યો, ડ્રાઈવર સીટ પર બેઠો અને દરવાજો બંધ કર્યો, જેથી બહારનો અવાજ શમી જાય અને ભારે શાંતિ તેને ઘેરી વળે.
તેણે તરત એન્જિન ચાલુ ન કર્યું. તેના બદલે, તેણે સ્ટીયરિંગ વ્હીલ પકડી રાખ્યું
અને ભીના વિન્ડશીલ્ડની આરપાર શૂન્યમનસ્ક બનીને તાકી રહ્યો; કોફી શોપની અંદર થયેલી વાતચીત તેના મનમાં સતત ગુંજતી રહી.
તે
સાંજે, નીતિન વૈદેહીના એપાર્ટમેન્ટમાં ગયો.
તેની
દીકરી સૂઈ ગઈ પછી, તેઓ વૈદેહીના રસોડાના નાના ટેબલ પર સામસામે બેઠા. નીતિન કંઈ
બોલે તે પહેલાં જ, તેના ચહેરાના હાવભાવ જોઈને વૈદેહીને કદાચ સમજાઈ ગયું હતું કે
શું થયું છે.
"તેને
આજે મળીઆવ્યો, ખરું ને?" વૈદેહીએ ધીમા અવાજે પૂછ્યું, તેના
હાથ મગ (કપ)ની આસપાસ વીંટાળેલા હતા.
"હા," નીતિને
શાંત અને સૌમ્ય અવાજે જવાબ આપ્યો. "તે તેના દીકરાને સાથે લાવી હતી."
વૈદેહીએ ક્ષણભર માટે આંખો બંધ કરી અને એક ઊંડો શ્વાસ લીધો.
"અને તેને જોઈને તને એ અહેસાસ થયો કે હવે તું મારી દીકરીને પહેલાંની જેમ જોઈ શકતો
નથી."
"મને
સમજાયું કે હું મારી જાત સાથે જ જૂઠું બોલી રહ્યો હતો," નીતિને પ્રમાણિકતાથી કહ્યું. "મેં મીરાંનો અસ્વીકાર
કર્યો હતો કારણ કે હું કોઈ અન્ય સંબંધથી જન્મેલા બાળકને ઉછેરી શકું તેમ નહોતો. ગયા
અઠવાડિયે જ્યારે તેં મને તારી વાત જણાવી, ત્યારે મેં એવો તર્ક આપવાનો પ્રયત્ન
કર્યો કે તારા કિસ્સામાં પરિસ્થિતિ અલગ છે. પણ એવું નથી. જો હું તારી સાથે રહું, તો
હું દંભી ગણાઉં—અને વહેલા કે મોડા, મારા મનમાં દબાયેલો રોષ આપણા સંસારમાં ચોક્કસ
બહાર આવશે જ. તું અને તારી દીકરી એવી વ્યક્તિને લાયક છો જે તમને ભૂતકાળના કોઈ પડછાયા
કે બોજ વિના પ્રેમ કરી શકે."
વૈદેહીએ કોઈ દલીલ ન કરી કે આજીજી ન કરી. પાંચ વર્ષ સુધી
પોતાના ભૂતકાળના પરિણામો સાથે જીવ્યા પછી, તે તેની વાતનો ગંભીર અર્થ સમજી ગઈ હતી.
તેના ગાલ પરથી એક આંસુ સરી પડ્યું, છતાં તેણે ધીમેથી માથું હલાવીને સંમતિ દર્શાવી.
"જ્યારે
મેં તને સત્ય હકીકત જણાવી, ત્યારે મને જોખમની જાણ હતી જ," વૈદેહીએ ધીમા અવાજે કહ્યું. "મને બસ એટલી આશા હતી
કે છેલ્લા છ મહિનામાં હું જે વ્યક્તિ બની છું, તેનું મૂલ્ય પાંચ વર્ષ પહેલાંની મારી
સ્થિતિ કરતાં વધુ હશે."
"વૈદેહી, તું ખૂબ સારી સ્ત્રી છે," નીતિને ટેબલની પેલે પાર હાથ લંબાવીને તેનો હાથ હળવેથી દબાવ્યો
અને પછી પાછો ખેંચી લીધો. "અને એક ઉત્તમ માતા પણ છે. આ વાત તને તારા ભૂતકાળ માટે
સજા આપવા વિશે નથી. આ તો એ સ્વીકારવા વિશે છે કે હું પોતે હજુ મારા પોતાના ભૂતકાળમાંથી
સંપૂર્ણપણે બહાર નથી આવી શક્યો."
એક
કલાક પછી, નીતિન તેણીની ઈમારતમાંથી બહાર નીકળીને રાત્રિની શીતળ હવામાં
આવ્યો.
તે
મીરાંના ઘરે ન ગયો. સાત વર્ષના તૂટેલા વિશ્વાસને માફ કરવા માટે તે હજુ તૈયાર નહોતો, અને
તે જાણતો હતો કે તે રાતોરાત તેના પુત્રનો પિતા બનવા માટે પોતાની જાતને મજબૂર કરી શકે
તેમ નથી. તેના બદલે, તે પોતાના શાંત એપાર્ટમેન્ટ તરફ નીકળી ગયો. પહેલીવાર તે એકલો
હતો—કોઈ ગુસ્સા કે અન્ય વિચારોના વિક્ષેપ વિના—અને આખરે તે પોતાના દુઃખનો પ્રામાણિકપણે
સામનો કરવા તૈયાર હતો, પછી ભલે તે દુઃખ તેને આગળ ક્યાંય પણ લઈ જાય.
ત્રણ દિવસ સુધી એ આત્મમંથન કરતો રહ્યો.
તે
રોજિંદા કામકાજ અને દિનચર્યામાં વ્યસ્ત રહેવાનો પ્રયાસ કરતો હતો, છતાં ખાંડના નાના મિનારા પર શરમાળ સ્મિત કરતા મીરાંના ત્રણ
વર્ષના દીકરાનો ચહેરો તેની નજર સામેથી હટતો નહોતો. વીતતા દરેક કલાક સાથે, છેલ્લા છ મહિનામાં નીતિને
ઊભા કરેલા સગવડિયા બહાનાઓ તૂટવા લાગ્યાં. તેણે પોતાની જાતને સમજાવ્યું હતું
કે વૈદેહીનો ભૂતકાળ તેની સાથે જોડાયેલો નથી, અને તેની દીકરીને સ્વીકારવી સરળ છે
કારણ કે તેમાં નીતિનની પોતાની કોઈ પીડા જોડાયેલી નથી.
ત્રીજી
સાંજે, પોતાના શાંત લિવિંગ રૂમમાં એકલા બેઠેલા નીતિન માટે હવે
સત્યથી ભાગવું અશક્ય હતું: તેની દલીલો માત્ર દંભ પર ટકેલી હતી. બંને બાળકો સરખા જ
નિર્દોષ હતાં. બંને સ્ત્રીઓએ એકસરખી જ ભૂલ કરી હતી,
એકસરખો ત્યાગ સહન કર્યો હતો અને
એકસરખો પસ્તાવો વેઠ્યો હતો. જો તે માત્ર છ મહિનાની ઓળખાણ પછી વૈદેહીના ભૂતકાળને
માફ કરવાની ઉદારતા દાખવી શકતો હોય, તો જે સ્ત્રીએ તેને પ્રેમ કર્યો
હતો, તેની કાળજી લીધી હતી અને એક ભયાનક ભૂલ પહેલાં વર્ષો સુધી
સાચું સુખ આપ્યું હતું, તેને એ જ ઉદારતા નકારવાનો નીતિનને શો અધિકાર હતો?
છ
મહિનાના સગવડિયા આકર્ષણની સામે વર્ષોના ઊંડા, જીવાયેલા પ્રેમને તોળતાં નીતિનને સ્પષ્ટ સમજાયું કે તે વૈદેહી સાથે આગળ નથી વધી
રહ્યો—તે માત્ર ભાગી રહ્યો છે. વૈદેહી સાથે રહેવાનો અર્થ એક બેવડું ધોરણ હતું, શું તે દંભ નથી?
બીજા
દિવસે બપોરે, એક શાંત અને દૃઢ નિશ્ચય સાથે નીતિન
વૈદેહી જ્યાં કામ કરતી હતી તે બેકરી તરફ જવા નીકળ્યો, જેથી તે પ્રામાણિકપણે આ સંબંધનો અંત લાવી શકે—અને આખરે મીરાં
સાથે જે કંઈ બચ્યું હતું તેનો સામનો કરી શકે.
નીતિનને ખબર નહોતી કે મૌનના એ ત્રણ દિવસો મીરાં માટે પણ
એટલા જ ભારે રહ્યા હતા. નીતિન પોતાના ભૂતકાળ અને વર્તમાન વચ્ચે ઝઝૂમી રહ્યો છે તે
સમજીને, મીરાંએ આખરે હિંમત એકઠી કરી અને પોતે જ વૈદેહીને
મળવા જવાનો નિર્ણય કર્યો.
નીતિન
જ્યારે બેકરીએ પહોંચ્યો, ત્યારે તે વૈદેહીને તેના બપોરના
વિરામમાં મળવાની અપેક્ષાએ પાછળના શાંત આંગણા તરફ જતા બાજુના દરવાજેથી અંદર
પ્રવેશ્યો. પરંતુ લાકડાની જાળી પાછળ પહોંચતા જ મીરાંનો પરિચિત અવાજ સાંભળીને તે
થંભી ગયો.
મીરાં
પહેલેથી જ ત્યાં હાજર હતી.
"મને ખબર છે તું શું કહેવા આવી છે," વૈદેહી સાવધ અવાજે કહી રહી હતી. "તું ઇચ્છે છે કે હું
ખસી જાઉં કારણ કે તું તેની પત્ની હતી. તમારી વચ્ચે જે કંઈ હતું તે પૂરું થઈ ગયું
છે, વેનેસા. તું તેનો ભૂતકાળ છે. હું તેનું ભવિષ્ય છું."
મીરાંએ
ગળે ડૂમો ગળીને વૈદેહીની આંખોમાં જોયું, તેના હોઠ પર એક ઉદાસ સ્મિત આવ્યું.
"હા, સાચું —હું તેનો ભૂતકાળ છું," મીરાંએ લાગણીભીના, ધીમા અવાજે જવાબ આપ્યો. "હું એ વાતનો ઇનકાર નહીં કરું.
મેં તેને તોડી નાખ્યો છે, અને હું જે પીડા ભોગવી રહી છું
તેની હું પૂરી હકદાર છું. પણ મારી આંખોમાં જોઈને તારી જાતને પ્રામાણિકપણે પૂછ: શું
તું ખરેખર તેનું ભવિષ્ય છે?"
વૈદેહીનું
જડબું ભીંસાયું, જોકે તે ચૂપ રહી.
"મેં બધું બરબાદ કર્યું તે પહેલાં
અમારું જીવન ખૂબ સુખી હતું," મીરાંએ તમામ અભિમાન છોડીને આગળ કહ્યું.
"તે મને સાચો પ્રેમ કરે છે—આજે પણ, તેના તમામ ગુસ્સાની વચ્ચે મેં તેની
આંખોમાં એ પ્રેમ જોયો છે. અને મને પણ સમજાયું છે કે હું તેને ખૂબ ઊંડાણથી પ્રેમ
કરું છું. હું વર્ષો સુધી તેની પડખે સૂતી છું, વૈદેહી. હું તેને પૂરેપૂરો ઓળખું છું—તેની પસંદ, તેની નાપસંદ, તેનો ગુસ્સો, તેના મૂડ. અમારી પાસે વાગોળવા માટે
ઘણી સુંદર અને પ્રેમાળ ક્ષણો છે."
મીરાંના
ગાલ પરથી એક આંસુ સરી પડ્યું.
"મહેરબાની કર, વૈદેહી," મીરાંએ કાકલૂદી કરતા અવાજે વિનંતી કરી.
"ભલે આપણે બંને એક જ નાવમાં સવાર છીએ—આપણે બંનેએ અક્ષમ્ય ગુનો કર્યો છે—પણ જો
તું પાછી હટી જઈશ, તો તું હજુ પણ આમાંથી બહાર આવી
શકીશ અને એક નવું જીવન વસાવી શકીશ. જ્યારે હું, છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ખૂબ પ્રયત્નો
કરવા છતાં, નીતિનને ભૂલી શકી નથી."
વૈદેહી
મીરાં સામે તાકી રહી, તેનું રક્ષણાત્મક કવચ ધીમે ધીમે
ઓગળી રહ્યું હતું. તેણે એક ધીમો, ધ્રુજતો શ્વાસ લીધો અને રસ્તા તરફ
નજર ફેરવી.
"તને ખરેખર લાગે છે કે તે તને
ક્યારેય માફ કરી શકશે?" વૈદેહીએ શાંતિથી પૂછ્યું; તેના અવાજમાં હવે કોઈ હરીફાઈ નહોતી, માત્ર વિશ્વાસઘાતની ભારે કિંમત ચૂકવનાર એક સ્ત્રીની સમજણ
હતી.
"મને નથી ખબર," મીરાંએ પ્રામાણિકપણે સ્વીકાર્યું.
"કદાચ તે ક્યારેય નહીં કરે. પણ હું તેની માફીની આશા નથી રાખતી. હું હવેથી
તેનું જીવન સુખી બનાવવા માંગું છું. કદાચ તારી જેમ મને પણ સમજાયું છે કે મેં એક
મૂર્ખ આકર્ષણ ખાતર મારું ઘર કેવી રીતે બાળી નાખ્યું. હું કોઈ પણ અપેક્ષા વિના તેને
ખુશ રાખવા મારા લોહીનું દરેક ટીપું રેડી દઈશ. કદાચ કોઈ દિવસ... પણ જ્યાં સુધી તું
તેની સામે ઊભી છે, ત્યાં સુધી અમારામાંથી કોઈને
ક્યારેય સત્યની ખબર નહીં પડે."
જાળી
પાછળ અદૃશ્ય ઊભેલા નીતિનના હૃદયની આસપાસની છેલ્લી દીવાલો પણ ધરાશાયી થઈ ગઈ. કારની
મુસાફરીથી લઈને અત્યાર સુધી તેના મનમાં રહેલી દરેક શંકા મીરાંના નિખાલસ અને
નિઃસ્વાર્થ સમર્પણ સામે ઓગળી ગઈ.
ધીમેથી
નીતિન આંગણામાં આગળ આવ્યો.
તેને
પોતાની તરફ આવતો જોઈને બંને સ્ત્રીઓ ચોંકીને થીજી ગઈ. વૈદેહીએ તેના ચહેરા પર જોયું, જ્યાં તેની આંખોમાં એક શાંત નિશ્ચય દેખાતો હતો, જ્યારે મીરાં સંકોચ અને લાગણીઓના આવેગથી ધ્રુજતી જમીન સામે
તાકી રહી.
નીતિન
બંનેની વચ્ચે આવીને ઊભો રહ્યો. કોઈ પણ ખચકાટ વિના તેણે હાથ લંબાવ્યો અને મીરાંનો
હાથ પોતાના હાથમાં લીધો; મીરાંની આંગળીઓ સહજતાથી તેના હાથમાં
વીંટળાઈ ગઈ. પછી, તેણે વૈદેહી તરફ જોયું, તેના ચહેરા પર હૂંફ અને સાચો ખેદ હતો.
"મહેરબાની કરીને મને ખોટો ન સમજતી, વૈદેહી," નીતિને ધીમા, સ્થિર અને માયાળુ અવાજે કહ્યું.
"હું તારા સાથની કદર કરું છું—અને જ્યારે હું ખોવાઈ ગયો હતો ત્યારે મને ફરીથી
જીવવાનું કારણ આપવા બદલ તારો ખૂબ આભાર. તું એક અદ્ભુત સ્ત્રી છે, અને તું સંપૂર્ણ ખુશીઓની હકદાર છે."
તેણે
એક ક્ષણ મીરાં સામે જોયું અને ફરી વૈદેહી તરફ નજર કરી.
"વૈદેહી, મીરાંને
મળ્યા પછી મેં ઊંડાણથી આત્મમંથન કર્યું. મીરાંએ જે કર્યું તે માટે અમુક અંશે હું
પણ જવાબદાર છું. જે ગાળામાં તે આર્યન પ્રત્યે આકર્ષાઈ ત્યારે હું પણ મારા કામમાં
અતિ વ્યસ્ત રહેતો. મને સમજાયું કે ત્યારે અમારી વચ્ચે એક અદ્રશ્ય અંતર ઊભું થયું
હતું. જેનાથી અમે બન્ને અજાણ હતાં. આ સંજોગોમાં મીરાં કદાચ ઈમોશનલ એકલતા અનુભવતી
હતી. જેનો લાભ આર્યને બહુ ચાલાકીપૂર્વક લીધો. પણ દરેક વ્યક્તિ બીજી તકની હકદાર
હોય છે," નીતિને શાંતિથી
કહ્યું.
વૈદેહીએ તેમના જોડાયેલા હાથ સામે જોયું, અને પછી નીતિનના ચહેરા સામે. તેના હોઠ પર એક આછું, કરુણ સ્મિત આવ્યું અને તેણે ધીમેથી માથું હલાવ્યું—તે સમજી
ગઈ હતી કે તેમની વચ્ચેના ભૂતકાળને આખરે તેનો જવાબ મળી ગયો છે. પાછળ હટીને બેકરીના
દરવાજા તરફ વળી, તેણે તે બંનેને એ શાંત આંગણામાં
એકલા છોડી દીધાં.
એક
ક્ષણ માટે નીતિન અને મીરાં બસ એકબીજા સામે જોઈ રહ્યા; મીરાંની આંખોમાંથી હર્ષ અને સુખદ આશ્ચર્યના
આંસુ વહી રહ્યા હતાં. નીતિને પ્રેમથી
તેના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લીધા, અને મીરાંએ આગળ વધીને તેની છાતી પર
માથું ઢાળી દીધું—વર્ષોનો પસ્તાવો આખરે ઓગળી ગયો. નીતિને તેના વાળ પર હેતથી હાથ ફેરવ્યો, તેને પોતાની નજીક જકડી રાખી,
અને ધીમેથી ગણગણ્યો, "તમારા બંનેનું ફરીથી સ્વાગત છે."
<<<*>>>




